Het plaatje hierboven is gemaakt van een foto van maart 2006. Handen van vriendinnen van onze kerk die voor het eerst bezig waren met patchen en quilten. Deze foto gaf de naam "Quilts and Friends" aan mijn Blog. Ik vind het leuk om via dit Blog iets te delen over mijn quilt en andere -handwerkactiviteiten, maar ook te schrijven over mensen, familie en vrienden, en diverse zaken die je soms meemaakt. Je kan een opmerking achter laten als je dat leuk vindt en klikken op de foto's voor een vergroting.

Tatjana en haar mutsjes

De storm is gelukkig al weer een tijd gaan liggen. Pffff, dat was even heftig hoor. Mijn Blauwe Storm is óók gaan liggen, haha. Boven op de logeerkamer op de grond. Met een paar proeflapjes voor het laatste bordertje er bij. Hij mag daar even blijven en af en toe sla ik er een blik op totdat ik een beslissing neem welk stofje het gaat worden. Dus geen handwerk van mij vandaag.

Daarom grijp ik even terug op wat handwerk dat ik in Wit Rusland tegen kwam. Op het hoofd van een vriendin/oud collega van Larissa. Kijk, hier staan ze samen in de tuin van een typisch oud Russisch huis waar we bij iemand op bezoek gingen.


Tatjana (rechts) heeft áltijd iets op haar hoofd. Ze is 85 en in de loop van de jaren zijn haar haren vrijwel verdwenen. Een kleindochter of kennis haakt of breit daarom vaak een leuk hoofddeksel voor haar. Toen we bij Tatjana thuis waren moest ze die natuurlijk showen.












Tatjana woont in dit huis. Een oudje en ook van hout.


Het was vroeger de school waar Tatjana ruim 40 jaar geleden les gaf en ook Larissa is daar nog onderwijzeres geweest. Tatjana is een heerlijk figuur die van veel en lekker eten houdt en vroeger haar eigen wodka stookte. Ik heb HIER al eens een kostelijk verhaal over haar verteld.


Lekker knoeien met specie

De storm getrotseerd en vanochtend toch naar de workshop Mozaïeken. Met de auto gelukkig, met de fiets was het absoluut niet gelukt. Vandaag hebben we heerlijk met specie geknoeid en de voegen tussen de scherven gevuld. We waren met z'n tienen en we hebben wel gelachen hoor. Wat een troep af en toe.


Eerst de specie aanmaken. Dat is iets voor Chago!


Dan met een sponsje op de zon.


Schoonvegen ..... hé dat ziet er al beter uit!


En kijk eens wat een artistiek zonnetje! Ik vind hem geweldig! Deze was helemaal niet makkelijk door de punten. Maar Chago is wel wat gewend in zijn leven met metselen en gaatjes vullen, haha. Iedereen was er heel enthousiast over!


En mijn appeltjes zijn ook klaar. Daar zit wel wat hoogteverschil in, dus dat wordt balanceren met het dienblad.

Op de terugweg was de storm zó heftig dat ik bij het over-steken van een pleintje bijna letterlijk van de sokken geblazen werd. Dus de rest van de dag lekker binnen gebleven. Gezellig!


De warme kleur van zand


Van alle kanten loeit de stormwind, zweept de golven op, die zich bruisend en razend storten op het warmkleurige strand. Beetje overdreven ....... haha! Maar dat warmkleurige randje verbeeldt wél het strand. Al heel snel nadat ik met dit quiltje begon, wilde ik ergens een warme tint verwerken. En zo is het dus geworden.


Er komen nog 2 bordertjes aan, een smalle lichte en een iets bredere blauwe. Dan meet hij 128x96 cm.

Ik hoop wel dat wind en regen dit weekend een beetje beperkt blijven. Nog even genieten van de herfstkleuren. Heel fijn weekend allemaal en lieve groet van mij.


Tegeltjes en scherven

Fijn was dat, al die lieve reacties op mijn vorige blogje!

Ik heb de laatste dagen de laptop nauwelijks aangeraakt. Veel weg geweest, bijvoorbeeld hier naar toe:


Hartstikke leuk! Chago en ik doen samen een workshop 'mozaïeken'. We hadden dat nog nooit gedaan en we hebben ook nog nooit zoiets sámen gedaan.

Chago stortte zich op een zon met een spiegel in het midden en ik op een dienblad. En we stortten ons ook op de tegeltjes die met een hamer of tang in scherven gingen. Alles was pico bello geregeld, dus we konden heerlijk ons gang gaan. Maar het valt helemaal niet mee hoor. Het is heel wat anders dan het werken met lapjes. Gelukkig mochten we alles mee naar huis nemen om alle stukjes op te plakken. Volgende week maandag gaan we het metselwerk doen. Ben benieuwd. Ik ben zo ver gekomen:


Dat moeten appeltjes voorstellen.... Chago is nu ik dit schrijf nog lekker bezig in zijn kantoortje:


Hij maakt er een echt kunstwerk van!


Volgende week meer!


Aangrijpend


Dit is geen vrolijk logje. Toch schrijf ik het met heel veel dankbaarheid. In mei vertelde ik dat mijn grote Logcabin quilt was verhuisd. Hij ging naar een lieve vrouw die ik nooit had gesproken of gezien. Maar veel meer vertelde ik toen niet. Dat wil ik nu wel doen.

Tijdens ons eerste telefonische contact begreep ik dat zij (ik zal haar Ada noemen) ziek was. Ze had een atypische vorm van asbestkanker. Haar zoon, collega van onze dochter, had haar de quilt laten zien en ze wilde hem dolgraag hebben. Ze was er helemaal weg van. Ook wilde ze er van harte voor betalen! O, wat heb ik daar mee geworsteld!
Uiteindelijk maakten we een afspraak en maakte ik kennis met haar en haar man. Ik heb genoten! Ontroerend was het hoeveel gebeurtenissen uit ons leven we met elkaar konden delen en hoeveel raakvlakken er waren. Er was direct een soort verwantschap, heel bijzonder.
Tijdens ons gesprek belde er iemand uit Polen en Ada vertelde toen dat ze al jaren contact hadden met een familie uit Polen en vaak goederen daar naar toe hadden gebracht. Toen vond ik de moed om dit te zeggen: omdat zij mijn quilt kochten, had ik de financiële middelen om na lange tijd naar mijn vrienden in Wit Rusland te vliegen en daar ook nog wat extra's achter te laten. Toen waren er tranen bij haar man.

We spraken elkaar nog een paar keer door de telefoon en ik ontving een paar eigen gemaakte kaarten van Ada. We spraken af dat ik haar na thuiskomst uit WR weer zou opzoeken en alles zou vertellen. Op 5 okt. kwam ik thuis en hoorde dat Ada heel snel achteruit ging. Toch mocht ik haar de volgende dag bezoeken. Ik zat 10 minuten naast haar bed, liet het popje dat ik in WR voor haar kocht, zien en vertaalde de kaart die Larissa had meegegeven. We hielden elkaars handen vast en ik ervoer zo'n bijzondere vrede. Ik ben zó dankbaar voor die 10 minuten. Afgelopen maandag is Ada overleden.

Gistermiddag waren we bij de afscheidsdienst in een prachtig oud Doopsgezind kerkje. Het was afgeladen vol, hartverwarm-end. Rond de kist een zee van bloemen en half over de kist de quilt! Mooi gedrapeerd en met nog een paar bloemstukken.
Ontroerend.


Dagje Amsterdam??

Het was méér dan dat! Het begon al goed met prachtig weer en een bak koffie in het Noord-Zuid Hollandsch Koffiehuis tegenover het Centraal. Het was stampvol, maar we konden gelukkig aanschuiven aan een grote tafel waar nog plaats was om het quiltboek van Ruth waar zij een leuk patroon voor een nieuw project in had gevonden, door te bladeren.
Maanden terug had ze al bij H&W een Jelly-Roll gekocht en voor dat patroon had ze nog een Layer-Cake nodig. Jammer genoeg kon ze daar niet slagen. Dat was even een teleur-stelling.

Natuurlijk gingen we ook bij buurvrouw Merel op bezoek. Ik had 15 cm stof in contrastkleur voor mijn Blauwe nodig. En, joepie, gevonden! Ik was voor €2.50 klaar. Een unicum! Het ging allemaal natuurlijk niet zo snel als dat ik hier schrijf. We hebben onze ogen goed de kost gegeven en daarna trakteerde Ruth op een heerlijke lunch. Maar arme Ruth had nog geen lapjes gescoord. Misschien bij Aljona in Schagen.... opperde ik. Waarop Ruth zei: zouden we misschien nog even met de trein.... Dus resoluut ons boeltje opgepakt en al laverend door de mensenmassa naar het station.

Om half 4 stapten we bij Aljona binnen. En wie hing daar aan de muur? LEUK!


Aljona geeft binnenkort weer een cursus in die vouwtechniek. Er kwamen 2 Layer-Cakes op tafel, dus Ruth kon nog kiezen ook. Oh wat was ze opgetogen! Dat moesten we nog even vieren met een lekkere bak in een enig café vlakbij.


De kleuren van de foto's kloppen niet helemaal, maar ze heeft prachtige stofjes. Hoe ik die 15 cm contraststof in mijn Blauwe ga verwerken, laat ik een ander keertje zien.
Fijne dag en liefs van mij.


Niet helemaal niks gedaan hoor

Nee, ik heb niet helemaal niks gedaan met lapjes en draadjes. Alle onderdeeltjes voor het laatste blok van de Blauwe Storm had ik mee, inclusief nog 2 blokken die al klaar waren. En kijk, hier ligt het resultaat op mijn logeerbed:


Afgelopen week ben ik er op mijn gemak mee verder gegaan. Ik moest wel thuis blijven, want ik had een behoorlijke keelontsteking en verkoudheid te pakken en natuurlijk, ik was ook best moe van alles. Maar alles gaat voorbij en intussen zitten de 6 blokken van het middenstuk aan elkaar.


En ben ik ook al bezig met een rand die in de quilt komt.


In Grodno ben ik trouwens ook heel wat mooi handwerk tegengekomen. Vroeger vooral in musea, prachtig oud borduurwerk, vooral in rood in randen. Daar heb ik jammer genoeg geen foto's van.
Kunstig vlechtwerk van stro is ook typisch Wit Russisch.


Deze pop van wel 1,5 m stond in een winkel. De foto is niet subliem, is met mijn mobiel genomen. Ik vond hem prachtig.
En in een speciaal ingerichte kamer in een meisjes studenten-huis vond ik dit:


Een wieg met quiltje uit het eind van de 19e eeuw! Leuk!

Woensdag a.s. gaan Ruth en ik naar Amsterdam. Joepie! Ruth gaat naar stofjes kijken voor een nieuw project en ik wil graag een stofje voor mijn Blauwe in een licht contrasterende kleur.


Sofja

Ik vertelde al dat ik in Wit Rusland onderdook in de warmte. Dat was helemaal waar. In de menselijke, geestelijke warmte. Maar ik werd ook omringd door KOU. De eerste de beste dag dat ik er was, kwam het land in de greep van een onverwachte en veel te vroege kou. 's Nachts onder 0, overdag 4-7 gr. En ..... zoals in veel Oost Europese landen, gaat de kachel pas op 15 oktober aan! Dat wordt centraal vanuit de stad geregeld. In je flat kan je niets aan je verwarming veranderen.


Larissa woont op de 4e verdieping van een oud flatgebouw op de noord-west hoek. Ik kreeg het warmste kamertje (pijl) waar 's middags wat zon komt. Chago en ik hebben het thuis altijd behoorlijk warm, dus je snapt het wel. Het was bibberen. Thermisch hemd, 4 lagen over elkaar ... Zij zijn zo veel meer gewend. Toen ik na 8 dagen, op zaterdagavond in mijn heerlijke bed dook, had ik het gevoel dat ik nooit meer warm zou worden. Zondag in de kerk ook koud en jas aan.
's Middags naar Valeria in haar dorp en daar konden ze wél zelf de kachel aan doen, hoera! En toen we thuis kwamen, niet te geloven: "de batterijen (radioatoren) zijn WARM!! De volgende dag bij de dochters en anderen geïnformeerd, maar alleen ons flatgebouw had verwarming! En wat Larissa dacht dat was gebeurd, zo was het ook.


Op de begane grond woont Sofja, een oude vrouw van rond de 80 met knalrood geverfd haar. Een Joodse vrouw. Tot groot verdriet van de buren zorgt zij er voor dat het aantal zwerf-katten op peil blijft. Ze zwerft zelf dikwijls met plastic zakken rond de flat en voedert haar lievelingen. Sofja functioneert niet meer helemaal zoals het zou moeten. Ik denk dat ze beter voor de katten zorgt dan voor zichzelf, daarom staat ze ook onder toezicht van een soort sociale zorg. Maar ze kan prachtig zingen!! Echt waar. Als opera zangeres. Ze zingt vooral Joodse liederen. Op de foto, links, zie je haar ook zingen. Ze was met een vriendin bij ons op bezoek. Bij Larissa kan ze altijd terecht en natuurlijk staat er dan eten op tafel.
Terug naar de kachel. Sofja had de 'huisbaas', waar je klachten kan deponeren, gezegd de kranen van de verwarming open te draaien. Hij wist wel waar hij die kon vinden. Wat was ik blij!!!
Op 1 oktober gaat trouwens de verwarming in scholen en ziekenhuizen wél aan. En, o wonder, 's avonds op 2 oktober werd er besloten dat hij overal in de stad maar aan moest.

Dit was weer een klein stukje uit dat totaal andere leven daar.

Valeria

Dit is Valeria zoals ik haar in 2008 ontmoette. Een meisje van nog maar 9 jaar. Rechts met haar moeder. Zondag de 29e september zag ik haar weer en kijk eens wat een mooi meisje ze is!


Ze heeft prachtig haar en is gelukkig behoorlijk gezond. Elk half jaar gaat ze nog wel voor controle naar het ziekenhuis voor haar ene nier. Als peuter heeft ze hersenvliesontsteking gehad en dat is de oorzaak dat ook haar nieren aangetast werden en één verwijderd moest worden. Wat ik geweldig vind, is dat ze helemaal bij is op school ondanks haar vele ziek zijn en het lange tijd thuis onderwijs krijgen. Dat was dan wel heel goed geregeld.
Toen we bij haar flatgebouw aankwamen met de auto, was ze buiten aan het spelen, zag me, en vloog gelijk in mijn armen. En net als 5 jaar geleden nam ze me gelijk mee naar binnen. Daar wachtte haar moeder met allemaal lekkers op tafel.


En daar zitten we dan. Met het quiltje waar ze helemaal weg van was. Ze is nog steeds een ontzettend lief meisje. Ziet er nog wat kinderlijk uit, maar dat komt helemaal goed. En we gaan 'poòbssjajemse', contact met elkaar houden via internet. Dat is toch helemaal geweldig dat dat mogelijk is. Ook goed voor haar Engels.

Bekijk hier een filmpje van Valeria

Onder het lekkers op tafel stond o.a. 'manti',  een plakje deeg gevuld met vlees en nog wat en op een speciale manier in elkaar gevouwen. Het is een gerecht uit Kirchizië waar de familie 10 jaar geleden vandaan vluchtte.


Ik begrijp nu ook beter waarom ze moesten vluchten. Na het uiteenvallen van het grote Russische Rijk waar allerlei bevolkingsgroepen door en naast elkaar leefden, ontstond in veel van de republieken een enorm nationalisme. Zo ook in Kirgizië. Door speciale belasting voor de 'vreemdelingen' te heffen en andere maatregelen werd het leven voor deze mensen onmogelijk gemaakt. De grootouders van Valeria kwamen oorspronkelijk uit Wit Rusland en waren dus ongewenst. Ze konden er niet meer in hun onderhoud voorzien. Dus terug naar Wit Rusland. Het gaat hun nu behoorlijk goed. Ze wonen sinds een jaar of 3 in een prettige flat, dicht bij de school waar Larissa vroeger les gaf. In een dorp even buiten Grodno.
Valeria en ik hebben niet de hele tijd bij de andere volwas-senen gezeten. Ze heeft me haar kamertje, die ze deelt met haar broertje, laten zien en haar schoolboeken. En we hebben een tijdje in de keuken gezeten. Echt gezellig zitten praten. Over school, haar vriendinnen, haar toekomstverwachtingen.
Heerlijk!

Grodno

"Als je vrienden om je heen hebt, maakt het niet uit waar je bent".

Dat heb ik de laatste weken weer opnieuw ervaren. Wat was ik blij om al die lieve vrienden daar in Grodno weer te zien en te kunnen omhelzen. Het was alsof ik er 5 maanden geleden nog was in plaats van 5 jaar geleden. Ondergedompeld in hun warmte en een totaal ander leven heb ik weer heel veel indruk-ken opgedaan. Elke keer kom ik weer rijker thuis. Kijk, dit was mijn familie:


Vader, moeder, 2 dochters, schoonzoon en 6 kleinkinderen. Bij dochter Eline thuis. En dit zijn moeder en dochters bij Larissa thuis:


Zij woont op de 4e verdieping van een oudere flat. Al 42 jaar. Geen lift, wel 67 traptreden....


Grodno is enorm gegroeid en telt nu 400.000 mensen. Er is toch wel veel veranderd in de afgelopen jaren. Vooral voor het oog. Ik vond het fijn om af en toe even in m'n eentje op stap te gaan. Op mijn gemak naar het centrum lopen. De kortste weg vanaf Larissa is dwars door het station. Eerst een paar straten door, dan een diep talud af en alle rails over. Vroeger ging dat zo:


Op de voorgrond Eline, meer naar boven rechts klautert Larissa omhoog. Soms stond er een lange lege stilstaande trein in de weg, dan kon je niet gewoon de rails oversteken. Geen probleem! We klommen dan gewoon de trein aan de ene kant in, liepen dwars door de wagon en aan de andere kant sprongen we er weer uit. Maar oh, wat is dat verbeterd:


Er is nu een keurig pad en een riante trap. Ik sta hier op het perron van het station en loop naar huis. Er zijn grote wegen bijgekomen en de wegen zien er ook veel beter uit. Meer verkeer, meer nette auto's en heel veel enorme flatgebouwen in nieuwe wijken aan de rand van de stad. Die foto's komen nog.
Als ik richting centrum loop, kom ik langs het gebouw dat ik het mooiste in Grodno vind. De Orthodoxe Kerk. Een van de oudste in Wit Rusland.


Grodno is trouwens helemaal een van de oudste steden. Voornamelijk door Joden opgebouwd en ontwikkeld. De heel oude synagoge staat er nog en ook de ingang naar het voor-malige getto. Alle Joden zijn in de 2e wereldoorlog afgevoerd. Toch zijn er weer nieuwe gemeenschappen ontstaan.

Maar wat heb je nou nog meer gezien en gedaan en vooral, hoe is het gegaan bij Valeria...?
Oh, ik kan lang niet alles vertellen. Ik zou het niet eens met woorden kunnen overbrengen. Maar voor mezelf heb ik alles weer eens opgeschreven in een dagboek waar ik 14 jaar geleden voor het laatst in schreef! Daar staan vanaf 1992 heel wat belevenissen in.


Natuurlijk komen er meer logjes en de eerstvolgende zal over Valeria gaan. Dat was heerlijk om haar te ontmoeten.