Op 9 november 1989 en de weken daarna volgden Chago en ik natuurlijk de gebeurtenissen rond de Val van de Berlijnse muur. Het was niet alleen de historische datum van deze Val, maar ook de symbolische datum van de "Val van het communisme". Chago en ik, als doodgewone Nederlanders, wisten toen niet hoeveel invloed deze feiten op óns persoonlijk leven zou hebben. Toen ik afgelopen maandag al die beelden weer terug zag, moest ik ineens heel sterk aan Anna denken. Dat komt zo:
We hadden nooit ook maar één gedachte of verlangen om naar Rusland te gaan. Dat Rusland ook naar óns zou kunnen komen, stond nóg verder van ons af. Maar het leven neemt soms onverwachte wendingen. Op 25 december 1991 werd het officieel: de Unie van Rusland spatte uit elkaar. Wat overbleef was een heel aantal republieken en de GOS, een min of meer samengaan van het Rusland, zoals we dat nu kennen, Oekraïne en Wit Rusland. Ruim 5 jaar daarvoor (26-4-'86) was er de vreselijke Tsjernobyl-ramp in het noorden van de Oekraïne, vlak bij de grens met Wit Rusland. De wind kwam uit het zuiden, dus het meeste kwaad waaide uit over Wit Rusland. Niemand vertelde iets aan de burgers. De dagen rond 1 mei zijn heel belangrijke dagen, waarop feest gevierd wordt en de meesten naar hun land of Datsja gaan om de grond te bewerken. Het enige wat gezegd werd door de autoriteiten was:
'mannen, zet een pet op, vrouwen, doe een hoofddoekje om'. Alsof dát zou helpen. Hoe dan ook, we weten dat héél veel mensen ziek werden en stierven. Vooral ook kinderen. Omdat de barrière naar het westen na die 25e december lager was geworden, kwamen groepen kinderen van 10-11 jaar o.l.v. leerkrachten voor 6 weken naar o.a. Nederland. (In 6 weken vernieuwen zich de lichaamscellen, ook de belangrijke geslachtscellen. Dat proces verliep beter buiten het stralingsgebied en met goede voeding en medicatie) Er kwam in 1992 ook een groep bij ons in Alkmaar. Ik heb al eens eerder verteld dat er toen een bijzondere en dierbare vriendschap ontstond tussen Larissa, een van de leerkrachten, en mij.
Vier weken nadat Larissa en de kinderen naar huis gingen, waren wij op weg naar hen! Onbevangen, onwetend en nota bene met een caravan volgepakt met spullen. Ook kinderbijbels en andere evangelische lectuur, waarvan invoer toen nog problemen kon geven. De grensovergang tussen Polen en Wit Rusland was uitgesmeerd over een km. of 2 en we moesten bij 7 posten stempels halen. Het duurde uren, maar dankzij de normale nieuwsgierigheid van de jonge soldaten en koffie en chocola (!) mochten we de laatste post passeren. Al van ver zag ik de blond geverfde bos krullen van Larissa. Ze zat met haar dochter al uren te wachten. Iemand had hen naar de grens gebracht. Dat was huilen. Van 2 kanten. Larissa had nooit, nooit gedacht dat het zou lukken. Ze had überhaupt nooit gedacht dat het Westen bij haar zou komen. Ze was er helemaal ondersteboven van. Tot onze stomme verbazing bleek dat we officieel uitgenodigd waren door het Friendensfonds, de organisatie die ook voor de kinderreizen zorgde. Dat betekende dat we als officiële Hollandse delegatie behandeld werden met ontvangsten in instellingen, radio-intervieuw en een stukje in de krant. En zelfs een reis naar Moskou! Als vorsten werden we behandeld. Dat zegt trouwens niets over ons, maar alles over hen, zo ging dat daar nu eenmaal. De directeur van een psychiatrische inrichting ontving ons met zóveel egards, ongelooflijk, maar hij vertelde dat in de 23 jaar dat hij daar werkte, er nooit een officiële delegatie was geweest! We kregen ook overal cadeaus, presentjes en aandenkens. Bijvoorbeeld de theemuts van de 2 fotootjes hierboven. Bij Larissa thuis was het gelukkig heerlijk gewoon, gezellig en onder ons. Larissa was onze tolk, in het Duits. Maar bij één bepaald bezoek, aan een folkloristisch museum, vroeg ze een collega te tolken. En zo kom ik bij Anna, de vrouw met de tas op de foto.
Anna gaf al 22 jaar Engelse les op de 10-jarige school (van 6-16 jr.) Maar ze had nog nooit in haar leven de Engelse taal gepraktiseerd! Het was met ons, dat ze voor het eerst in het Engels converseerde. Dat dát nu mogelijk was, was een wonder. Nooit gedroomd. Dat er ooit nog eens buitenlanders zouden komen! O, wat was ze ontroerd en wat heeft ze gehuild. Je snapt dat haar emoties ons ook ontzettend raakten. Al die lieve, opgesloten mensen, die alleen maar hoorden: NJET....nee...het kan niet...het is er niet....je mag niet... Gelukkig is er sindsdien veel veranderd, hoewel Wit Rusland nog steeds de enige dictatuur in Europa is en vrijheid nog steeds een gecontroleerde en beperkte vrijheid is.
Sorry dat dit logje zo lang geworden is, maar het borrelde weer bij mij van binnen.
Van Els, Grietje, Tini, Tonie, Petra, Meriam en Miranda die in Virginia woont. Ze zijn weer allemaal even leuk. Ik verwacht nog 6 siggies, dan heb ik er genoeg klaar liggen om de laatste rand aan mijn siggy-quilt te maken. Afgelopen week ben ik nog even met die quilt bezig geweest en heb er rondom een bies aan genaaid. Daar komt dus nog één rand met siggy's omheen. Omdat ik de kleuren een beetje goed wil verdelen, wacht ik totdat ik het juiste aantal bij elkaar heb. Kijk, zo ziet mijn siggy-quilt er nu uit:
